نقش سازمان‌های بین‌المللی فرهنگی در حفاظت از مکتوبات بشری در سوریه و بررسی ضرورت تشکیل اتحادیۀ کتابخانه‌های دارای نسخه‌های خطی اسلامی در جهان

نسخه‌های خطی مهم‌ترین میراث مکتوب بشر در جهان هستند که از ابعاد مختلف علمی، هنری، فرهنگی و مادی حائز اهمیت‌اند. نسخه‌های خطی اسلامی بیشترین فراوانی را در جهان داشته و مهم‌ترین سنجۀ ارزیابی فرهنگ و تمدن اسلامی به‌حساب می‌آیند. نسخه‌های خطی از غارت و تهاجم طبیعی و غیرطبیعی در امان نیستند و نیازمند مراقبت و حفاظت ویژه‌ای هستند. در یک دهۀ اخیر چند کشور مهم اسلامی که از لحاظ نسخه‌های خطی جزو کشورهای مهم جهان هستند با درگیری و جنگ‌های داخلی مواجه هستند که سوریه نیز یکی از آن‌هاست. در بیش از پنجاه کتابخانۀ سوریه نسخ خطی فهرست‌شده گزارش شده که کتابخانۀ ملی آن با حدود بیست‌هزار نسخه رتبۀ اول را دارد. بسیاری از آثار و بناهای تاریخی، موزه‌ها و کتابخانه‌های سوریه توسط شورشیان ویران شد و نسخه‌های خطی نفیس موجود در این اماکن نابود و یا غارت شد و به کشورهای دیگر فروخته شد. یونسکو به‌عنوان مهم‌ترین سازمان‌های بین‌المللی فرهنگی به پیامی اکتفا کرد و فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری (ایفلا) نیز تاکنون کاری انجام نداده است. با توجه به ظرفیت‌های متعدد و بالای نسخ خطی اسلامی در سطح کتابخانه‌های جهان، تشکیل یک نهاد بین‌المللی، همانند ایفلا، کاملیس و یا ایفلا با عضویت کتابخانه‌های کشورهایی که دارای نسخ خطی اسلامی هستند، برای حفظ و حراست از نسخه‌های خطی اسلامی که در معرض خطر و نابودی هستند، پیشنهاد شده است.