فراهم‌آوری نسخه‌های خطی در کتابخانه ملی (ایران ۱۳۷۹ - ۱۳۸۳)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی و پژوهشگر نسخه های خطی و چاپ سنگی

چکیده

نسخه‌های خطی به عنوان نماد هویت، فرهنگ و تمدن و منابع اطلاعاتی معتبر علمی و هنری و کارنامة دانشمندان و عالمان مهم هستند. کتابخانه‌های مهم و بزرگ از جمله کتابخانه‌های ملی، گنجینه‌های هنری و موزه‌ها در فراهم‌آوری، حفاظت و مرمت، فهرست‌نگاری، اطلاع‌رسانی، تصحیح و انتشار این نوع آثار نقش حیاتی دارند. فراهم‌آوری به‌عنوان گام اول از اولویت برخوردار است و در ایران نیز این گام مهم توسط کتابخانه ملی ایران از بدو تأسیس در سال ۱۳۱۶ برداشته شده است؛ اما آمار و ارقام حاکی از کوتاهی مدیران و دست‌اندرکاران در نیم قرن اولیة فعالیت کتابخانه ملی ایران دارد و تا سال ۱۳۶۵ تعداد آن ۱۲۰۰۰ نسخه گزارش شده؛ یعنی سالانه ۲۰۰ نسخه به گنجینة نسخه‌های خطی کتابخانة ملی ایران افزوده شده است. این فعالیت از سال ۱۳۶۵ الی ۱۳۸۴ مضاعف شده و به ۴۰۰ نسخه در سال افزایش یافته است؛ که یکی از دلایل این رشد، اهتمام مدیران کتابخانه بوده که با انتصاب مشاور ارشد و یا معاون پشتیبانی کتابخانة ملی ایران به عنوان «رئیس کمیتة خرید کتب خطی» از سال ۱۳۷۱ الی ۱۳۸۳ صورت گرفته است. از سال ۱۳۷۹ الی ۱۳۸۳ شادروان دکتر محسن جعفری‌مذهب (۱۳۳۶ - ۱۳۹۶) مسئولیت برگزاری جلسه‌ها و دبیری کمیتة خرید کتب خطی کتابخانة ملی ایران را به عهده داشت. ایشان در طول این مدت، با برگزاری ۱۶۸ جلسه با حضور استادان و مقومین برجستة کشور از جمله: خلیل مستوفی‌فرد، علی‌نقی منزوی، زینت بابک‌فرد و… در فراهم‌آوری بیش از ۲۰۰۰ نسخة خطی و هزاران جلد کتاب چاپ سنگی، اسناد خطی و… نقش ماندگاری در تاریخ کتابخانة ملی ایران دارد.

کلیدواژه‌ها