آرشیو ملی
تجدد در دوره قاجاریه (با تأکید بر آموزش و پرورش نوین)
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 نویسنده مسئول. دانشجوی دکترای رشته تاریخ مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران.
2 استا د گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی.
3 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور
4 دانشیار گروه معماری دانشگاه پیام نور تهران
چکیده
با شروع سلطنت قاجاریه در ایران و در پی ارتباطات گسترده با جهان غرب، ایرانیان با مفاهیم جدیدی همچون تجدد، ترقی، پیشرفت، مدرنیسم و غیره آشنا شدند. نظام آموزشی قاجاریه که کهنه و در ادامه سنت پیشینیان بود، در رویارویی با جهان نوین به عقبماندگی خود پی برد. لذا در وهله اول، سردمداران ایران و بعد مردم، خواهان بهرهگیری از نظام آموزشی نوین غرب در کشور شدند.
یافتههای پژوهش نشان داد که روشنفکران درباری و غیردرباری با آگاهی از عقبماندگی ایران، اندیشهی ترقی و تجدد را در کشور گسترش داده و با تأسیس مدارس به سبک جدید، ایجاد روزنامه، کتابخانه، مطبعه و نشر ترجمه باعث شدند بهتدریج و در اواخر این دوره، اندیشهی تأسیس حکومت مشروطه و نهاد مجلس در میان مردم شکل بگیرد و برای اولین بار نظام پادشاهی مطلقه دستخوش تغییر شود؛ زیرا حکومت مشروطه در واقع کوششی بود از سوی نخبگان کشور (روحانیون، بازاریان، روشنفکران) برای تأسیس دولت و ملت مدرن در ایران. این پژوهش با استفاده از شیوهی توصیفی-تحلیلی و بهرهگیری از منابع کتابخانهای، در صدد توضیح چگونگی تغییرات فرهنگی-آموزشی در این دورهی حساس از تاریخ ایران است.
کلیدواژهها
)