نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دکتری تاریخ، عضو هیءت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
چکیده
نمایشگاه آزادسازی بخشی از اسناد محرمانه وزارت امور خارجه در ۲۵ آبان ۱۳۹۵، بهانهای برای توجه دوباره به مسئلهی اسناد محرمانه شد. موضوعاتی چون محرمانه بودن مسائل، محرمانهکردن (طبقهبندی) اسناد، در دسترسگذاری اسناد محرمانه، آزادسازی اسناد محرمانه و غیره، از موضوعات مورد برخوردِ روزمرهی پژوهشگران، بهویژه پژوهشگران تاریخ معاصر ایران است.
بدیهی است که وقتی از اسناد محرمانه و طبقهبندی یا آزادسازی آنها سخن به میان میآید، مقصود اسناد دولتی و حکومتی است. اسناد غیردولتی، خصوصی و شخصی، شرعاً، عرفاً و اخلاقاً خصوصی و لذا محرمانه هستند، مگر آنکه توسط خود شخص یا وراث حقیقی آشکار و منتشر شوند، یا به مراکزی جهت استفاده عام یا انتشار واگذار گردند.
متون شخصی، نوشتههایی هستند که نویسنده برای خود یا افراد نزدیک به خود مینویسد و از نظر مواد، مانند نامهها و خاطرات هستند؛ اما شامل دستنویسِ آثار، دفتر یادداشت و تذکاریه نیز میشوند که در نامهها و آثار منتشرهی آینده به کار میروند. توجه به این معنی، چند پرسش ایجاد میکند که برخی از آنها بیشتر ادبی و برخی در محدوده اخلاق و قانون جای میگیرند:....