سندی از روابط تجاری اتباع ایران با روسیه در دو سوی دریای مازندران

نویسنده

کارشناس مترجمی زبان روسی، کارشناس بررسی اسناد و مدارک، ادار ه کل اطلا ع رسانی و ارتباطات، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

چکیده

از آنجاکه می‌دانیم شکل‌گیری روابط تجاری مناطق شمالی ایران [استرآباد، مازندران، گیلان] با روسیه پیشینه‌ای قدیمی‌تر از دوره قاجار دارد، وجود جاده ابریشم و راه‌های آبی در ایران باعث می‌شد که این کشور و تجار و کاسبان آن در زمینه تجارت فعال باشند. روسیه بعد از سال ۱۸۵۰م بر تفوق تجاری و سیاسی خود در ایران افزود. این امر تا حدی ناشی از صنعتی‌شدن روسیه و تا حدی توسعه‌طلبی آن در آسیای میانه و ایران بود. در تجارت خارجی ایران، روسیه مقام اول را دارا بود به‌طوری‌که قریب به ۴۵ درصد معاملات خارجی ایران با روسیه انجام می‌گرفت. در زمان ناصرالدین‌شاه به‌جز کنسولگری‌های روسیه و نمایندگان بازرگانی این کشور که آنت خوانده می‌شدند، در ایالات شمالی ایران بازرگانان ایرانی نیز فعالیت داشتند که به آنان «تاجرباشی» گفته می‌شد. اینان عاملان تجارت و بازرگانی در مناطق شمالی بودند. از ارتباطات تجاری ایرانی و روسی اسناد بیشماری در آرشیو ملی ایران و دیگر آرشیوهای کشور روسیه موجود است. در این پژوهش سند وکالت‌نامچه‌ای از واگذاری اموال موروثه یکی از تجار تبعه ایران در شهر غازان روسیه که محل زندگی بازرگانان و تجار بوده است مورد بررسی قرار خواهد گرفت. اصل این سند در آرشیو ملی جمهوری تاتارستان روسیه به مرکزیت شهر غازان نگهداری می‌شود. روش پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای و بررسی و تجزیه و تحلیل سند و روش توصیفی است.

کلیدواژه‌ها