آرشیو ملی
نظمیه تهران در عصر ناصری (به ریاست کُنت دمونت فُورت)
نویسنده
کارشناس مدیریت، کارشناس ارشد اسناد، مشاور معاونت اسناد
چکیده
برقراری نظم و تأمین امنیت در هر برههای از تاریخ یکی از وظایف دولتهای عصر بوده است و برای تحقق آن تشکیلات اجرایی و بهتبع آن مناصب و ساختاری را برنامهریزی و به اجرا گذاردهاند. حکومت قاجار نیز در دوره زمامداری خود در حوزه تأمین امنیت با چالشهای عدیده مواجه بودند و با شیوههای گوناگون امنیت حوزه حکومتی خود را تأمین میکردند و از عوامل اجرایی چون: نسقچی، فراشباشی، دهباشی، پنجاهباشی، یوزباشی، میرغضب، گزمه، میرشب، شبگرد، داروغه و کلانتر جهت برقراری امنیت اجتماعی بهره میگرفتند، ولی با توجه به گذر از ساختار سنتی این دوره و ایام سلف تا بهوجود آمدن مؤسسات تمدنی جدید، شکنندگی در عرصه امنیت روی داد که تا قبل از آن اغلب اوقات جان آنان را با تهدید و مخاطره مواجه میکرد؛ از این روی ناصرالدین شاه در سفر دوم خود به اروپا و مشاهده قوای پلیس و نظم و انضباطی که در شهرهای اروپا برقرار کرده بودند، تصمیم گرفت در ایران نیز چنین تشکیلاتی را بهوجود آورد؛ از این رو از دولت اتریش برای بنیاننهادن اداره پلیس تهران، به شکل نوین و اروپایی درخواست کرد. این مقاله به چگونگی حضور این مستشار خارجی و کوشش برای تأمین امنیت شهر تهران و تأسیس «اداره جلیله پلیس دارالخلافه و احتسابیه» و تبدیل آن به «وزارت نظمیه» و اسامی و تشکیلات ساختاری نظمیه در هر یک از چهار محله تهران بهانضمام اجزاء نظمیه میپردازد.
کلیدواژهها
)