سخن نخست آرشیویست‌ها و نقش آن‌ها در گویاسازی اسناد آرشیوی

نویسنده

دکترای تاریخ محلی، مدیر امور اسناد و مطبوعات، آستان قدس رضوی

چکیده

ارتباط و تعامل آرشیویست‌ها با اسناد آرشیوی یکی از مباحث مهم آرشیوی در چند دهۀ اخیر بوده است. موضوعاتی مانند اهمیت آشنایی آرشیویست‌ها با مباحث سندشناسی، سندشناسی سنتی و سندشناسی مدرن، سندشناسی تاریخی و سندشناسی آرشیوی، میزان تعهد آرشیویست‌ها نسبت به منابع آرشیوی، آرشیویست‌های مورخ یا مورخان آرشیویست و تعامل آرشیویست‌ها و مورخان در گویاسازی و داده‌افزایی منابع آرشیوی بر شکل و نوع ارتباط تأثیر داشته است. دیدگاه غالب در گذشته در شکل‌گیری آرشیوها بر ارزش تاریخی اسناد و جنبۀ کاربردی آن بوده است. در نگرش سندشناسی سنتی که زمینۀ مطالعۀ بودن و شدن در اسناد و تجزیه ریشه‌هاست، بر مؤلفه‌های درونی شامل منشاء، اصالت، اعتبار، اعتماد، ساختار درونی محتوا و انسجام آن، نویسنده، ادبیات نگارش و مؤلفه‌های بیرونی مانند شکل، مهر، خط، کاغذ، تزئینات تأکید زیادی شده است. از این منظر با تکیه بر نگرش تاریخی، آرشیویست‌ها علاقۀ زیادی به پژوهش‌های اسنادی پیدا کردند و گاهی در نقش آرشیویست‌های مورخ ظاهر شدند.