نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مدیریت برنامه ریزی، نسخه پژوه و فهرست نگار
2 دانشجوی دکترای تاریخ؛ فهرست نگار نسخ خطی اداره کل کتا بهای خطی و نادر، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
چکیده
با تحولات سیاسى و نظامى جهان در عصر قاجار و بهویژه با شکست در جنگ با روسیه، ضرورت استفاده از نظم و انضباط و لزوم بهسازی و تجهیز قشون نظامى بهصورت حرفهای توسط حکام قاجار و بهویژه عباس میرزاى نایبالسلطنه مورد توجه قرار گرفت. با توجه به نیاز به اصلاح قشون، تشکیلات منظم نظامى، استعمال سلاحهاى جدید و دستیابى به استفاده از علوم نظامى و صنایع وابسته، استفاده از مستشاران نظامى اروپایى رونق گرفت و افسران فرانسوى و انگلیسى و بعدها سایر اروپاییان به ایران آمده و تعلیم سپاه قاجار را برعهده گرفتند. سیاست استفاده از مستشاران نظامى سوى محمدشاه نیز پیگیری شد و افسران لهستانى در نقش مستشار وارد سپاه وی شدند. مسئله اساسى در این مقاله نقش و جایگاه پروسکى افسر لهستانى است. بنابراین نقش منحصربهفرد افسر مشهور لهستانى بهنام ایزودور بروسکى یا پروسکى در این زمان که توسط شاه به ریاست مدرسه (Isodor Borvusky) نظام انتخاب شد در این مقاله مورد بررسی است. وی فرمانده جنگى در محاصره هرات بود که به قیمت از دست دادن جان خودش و دیگر یاران وفادار ایرانى و لهستانىاش تمام شد، لهستانىهاى زیادى در این نقشهاى متفاوتى را در صحنه سیاست ایران ایفا کردند که در این میان اسناد و مدارک در شناخت جایگاه، نقش و اهداف این افراد به محقق کمکهاى زیادى خواهد کرد. روش این تحقیق توصیفى-تحلیلى بر مبناى دادههاى سندى و مدارک و متون تاریخى است و نتیجه این پژوهش در درک بهتر نقش افسران لهستانى در جنگ هرات یاریرسان خواهد بود.
کلیدواژهها