آرشیو ملی
خطّ سیاق بر سکههای مسی و انگهای قاجاری
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
چکیده
سکههای مسی ایرانی عهد قاجار ازنظر نقوش، وزن و اندازه، تنوّع بسیار زیادی دارند؛ بااینحال، واژۀ «فلوس» برای توصیف انواع مختلف این مسکوکات به کار میرود. گاه بر روی این سکهها حروف و کلماتی دیده میشود که تا امروز رمزگشایی نشدهاند. این مقاله برای نخستین بار با بهرهگیری از خطّ سیاق به خوانش این نشانهها میپردازد و با معرفی نمونههای جالبی از رقمنویسی سیاق بر روی سکهها و انگهای قاجاری نشان میدهد که برخلاف باورهای پیشین، برخی از مسکوکات مسی این دوره دارای ارزش اسمی مشخصی بودهاند که به خطّ سیاق بر روی آنها ثبت شده است. این پژوهش با تعیین ارزش اسمی این سکهها، گامی هرچند محدود در جهت شناخت بهتر نظام پولی دورۀ قاجار برمیدارد و چند واحد پولی را معرفی میکند که تاکنون گزارش نشدهاند. افزون بر این، شناسایی امکان کاربرد خطّ سیاق بر روی سکههای ایران، به سکهشناسان و پژوهشگران کمک میکند تا در آینده نمونههای بیشتری را خوانش و معرفی کنند یا تفسیرهای پیشین را بازنگری و تصحیح نمایند.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Siyāq Numbers on Copper Coins and Countermarks During the Qajar Era
نویسندگان [English]
- Seyyed Omid Mohammadi
- Saeed Solymani
چکیده [English]
Iranian copper coins of the Qajar era—all described by the word falus—have a great variety of designs, weights, and sizes. These coins sometimes also include letters and phrases that are undeciphered to date. This article uses siyāq script to read some of these mystery notations for the first time. The multiple fascinating examples of siyāq numbers found thereby on Qajar coins and countermarks show that, contrary to former belief, some copper coins of this era had specific face values written on them in the siyāq script. This research uses these copper coins to take a small step toward a better understanding of the monetary system of the Qajar era by introducing several denominations never reported before. Finally, as siyāq script had never been discovered on coins, this new possibility now allows numismatists and scholars to revisit and correct former interpretations or to introduce and decipher new coins in the future.
کلیدواژهها [English]
- siyāq script
- copper coins
- Countermarks
- Qajar era
- monetary system
- denominations
)