نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• سیروان خسروزاده

دبیر آموزش و پرورش

چکیده

به‌واسطۀ شکافی که از دورۀ رضاشاه میان حکومت و روحانیت ایجاد شده بود، محمدرضاشاه درصدد آشتی با روحانیت برآمد و تا پیش از آیت‌الله بروجردی و آیت‌الله خمینی، اصطکاک خاصی با آنان پیدا نکرد. به‌دنبال ظهور آیت‌الله خمینی و ایجاد جبهه­ای یکدست و نسبتاً یکپارچه علیه حکومت، شاه تلاش کرد در میان روحانیون، هوادارانی برای خود بیابد؛ لذا از کلیۀ روحانیونی که دنباله‌رو آیت‌الله خمینی نبودند و مواضعی کمابیش متفاوت نسبت به دربار داشتند، حمایت می­کرد و آنان را در هر سطح و درجه مورد توجه قرار می­داد؛ تا جایی که اسدالله ریاضی که یک روحانی ساده و تقریباً گمنام بود صرفاً به‌خاطر هواخواهی از شاه و اقداماتی چون مسافرت به شهرهای آذربایجان و تبلیغ شاه‌دوستی در منابر و مساجد، به‌شدت مورد توجه دربار قرار گرفت. پژوهش حاضر با بررسی فعالیت­های وی در چارچوب فوق، به بررسی مناسبات متقابل او و نهادهای حکومتی می­پردازد و تلاش می­کند به این پرسش پاسخ دهد که چرا شاه و دربار، این روحانی گمنام را مورد توجه قرار داده بودند؟ یافته­های پژوهش نشان می­دهد حکومت شاه که مشروعیت آن ازسوی آیت‌الله خمینی به چالش کشیده شده بود تلاش می‌کرد با حمایت از ریاضی و امثالهم با تبلیغاتی که علیه شاه در جریان بود مقابله و ازطریق چنین روحانیونی با موج فزایندۀ سلطنت‌ستیزی مقابله کند.

کلیدواژه‌ها

• اسدالله ریاضی
• روحانی درباری
• آذربایجان
• شاه
• قصبۀ بخشایش

عنوان مقاله [English]

An Inquiry into the Political and Social Activities of Sheikh Asadollah Riyazi during 1952–1966

نویسنده [English]

• sirwan khosrozade

teacher

چکیده [English]

As a result of the rift that had emerged between the state and the clergy during the reign of Reza Shah, Mohammad Reza Shah sought to restore relations with the religious establishment. During the time of Ayatollah Boroujerdi up until the rise of Ayatollah Khomeini, no major confrontation occurred between the monarchy and the clergy. However, following the emergence of Ayatollah Khomeini and the formation of a relatively unified clerical front against the regime, the Shah attempted to cultivate support among members of the clergy. Accordingly, he extended his patronage to clerics who did not follow Ayatollah Khomeini and who adopted positions that differed, to varying degrees, from those of the opposition to the royal court. Such clerics received the court’s attention regardless of their religious rank or social standing. One notable example was Asadollah Riyazi, an ordinary and relatively unknown cleric, who attracted considerable attention from the royal court solely because of his support for the Shah and his activities, including traveling to various towns and cities in Azerbaijan and promoting loyalty to the monarchy through sermons delivered in mosques and from the pulpit. By examining Riyazi’s activities within this historical context, the present study investigates his reciprocal relationship with state institutions and seeks to answer the question of why the Shah and the royal court devoted such attention to this otherwise obscure cleric. The findings demonstrate that, as the legitimacy of the Pahlavi regime was increasingly challenged by Ayatollah Khomeini, the Shah's government attempted to counter anti-monarchical propaganda by supporting Riyazi and other like-minded clerics, employing them as religious advocates to confront the growing wave of opposition to the monarchy.

کلیدواژه‌ها [English]

• Asadollah Riyazi
• Court Cleric
• Azerbaijan
• Shah
• Bakhshayesh District