نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• مهتاب هدایتی

سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

چکیده

دارالمعلمات در سال ۱۲۹۷ شمسی به‌منظور تربیت معلمان زن برای مدارس دخترانه تأسیس شد و نقش مهمی در نهادینه‌سازی آموزش زنان در ایران ایفا کرد. در سال ۱۳۰۳، وزارت معارف تصمیم به استخدام یک زن خارجی برای مدیریت این نهاد آموزشی گرفت؛ تصمیمی که با انتخاب مادام هلن هس از کشور فرانسه به اجرا درآمد. هلن هس به‌مدت حدود یک دهه، از واپسین سال‌های دوره قاجار تا میانه دوره پهلوی اول، مدیریت دارالمعلمات را بر عهده داشت. با وجود اهمیت جایگاه او در تاریخ آموزش زنان، اطلاعات موجود درباره زندگی، نحوه استخدام و عملکرد او بسیار محدود است. این پژوهش با تکیه بر اسناد تاریخی، نشریات و مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی می‌کوشد تصویری روشن‌تر از حضور حرفه‌ای هلن هس در ایران و تأثیر او بر نظام آموزشی آن دوره ارائه دهد.
یافته‌های این پژوهش نشان داد مادام هلن هس نقش مهمی در مدیریت در دارالمعلمات را ایفا کرده و بر همین اساس هم قرارداد او چندین بار تمدید شده است. از سوی دیگر مادام هس با تدریس در دارالمعلمات و انتشار مقالات دربارة آموزش زن نقش فعالی در آموزش نوین ایفا کرده است.

کلیدواژه‌ها

• دارالمعلمات
• اسنادتاریخی
• مادام هلن هس
• وزارت معارف
• مدارس دخترانه

عنوان مقاله [English]

Helen Hesse’s Role in the Development of Modern Education in Iran (1924–1933)

نویسنده [English]

• Mahtab Hedayati

National Library and Archives of Iran

چکیده [English]

The Dār al-Mo‘allemāt, or female teacher training college, was established in 1918 to prepare women teachers for girls’ schools. It played an important role in the institutionalization of women’s education in Iran. In 1924, the Ministry of Education decided to appoint a foreign woman to direct this educational institution and entrusted Madame Helene Hesse from France with this job. During almost a decade, from the last years of the Qajar period to the middle of the Pahlavi I era, Helene Hesse managed the Dār al-Mo‘allemāt as principal. Despite her importance in the history of Iranian women’s education, not much has been known about her life, recruitment, and professional activities. Drawing on historical documents, contemporary journals, and records of the National Consultative Assembly, this study tries to provide a clearer picture of the professional presence of Helene Hesse in Iran and her impact on the educational system of that time.
The findings suggest that Hesse played a constructive role for about a decade in managing the Dār al-Mo‘allemāt, as her contract was renewed several times, while she also pursued an active role of teaching and participated in the intellectual discourse on women’s education in modern Iran through her published writings.

کلیدواژه‌ها [English]

• Teachers' College
• Historical documents
• Helen Hesse
• Ministry of Education
• Girls’ schools